Czy popełniasz te błędy w wychowaniu swojego dwujęzycznego dziecka?
Język, Macierzyństwo

Czy popełniasz te błędy w wychowaniu swojego dwujęzycznego dziecka?

Dwujęzyczność dzieci wkręciła mnie na dobre kilka lat temu. Najpierw z racji moich dwujęzycznych uczniów, a później, gdy sama zostałam mamą dziecka dwujęzycznego. Wciąż zaskakują mnie zdolności dwujęzyczków, ich ogromne możliwości adaptacyjne, giętkość w komunikacji, pokonywanie barier językowych i skuteczność porozumienia, choćby na migi. Z tego względu ważny dla mnie jest cały proces nauki języka oraz błędy, które najczęściej popełniamy w tym procesie, błędy w rozmowie z dzieckiem dwujęzycznym. Piszę popełniamy, bo to również zdarza się mi samej, chociaż im bardziej jestem świadoma tych zachowań, tym bardziej staram się skutecznie je eliminować.

Najczęstsze błędy w wychowaniu dwujęzycznego dziecka

1. Karanie za używanie „złego” języka

Jakiś czas temu pod jednym z moich postów pojawił się komentarz o tym, że najlepszą metodą nauki języka polskiego w domach polskich rodzin dwujęzycznych w Anglii, jest zakaz używania w środowisku domowym, innych języków niż język polski. Jeśli dziecko zaczyna mówić do rodziców po angielsku, zostaje ono całkowicie ignorowane lub karane. Kilka osób podpisało sie pod tą metodą twierdząc, że to świetny sposób, aby dziecko przestawiało się na język polski.

Osobiście jestem przerażona takim traktowaniem dziecka, głównie z obawy, że może zdarzyć się sytuacja, że dziecko ze strachu przed nieznajomością polskich odpowiedników słów angielskich, które mogłyby opisać jego poważny problem, nie przyjdzie do rodzica o pomoc. I wtedy przegapimy coś bardzo ważnego, unosząc się dumą i ignorując dziecko, zostawiając je samo z problemem. Może się zdarzyć, że nastolatek nie będzie umiał powiedzieć rodzicom o problemach typowych dla tego wieku. Problemach złamanego serca, używek, wykorzystywania, maltretowania w szkole. A przecież rzadko rozmawiamy o tym z dziećmi w domu, nie używamy tak specyficznego języka polskiego na co dzień. Więc dziecko ten zasób słownictwa poznaje w większości w języku rówieśników, w języku angielskim.

 

2. Porównywanie dwujęzycznego dziecka do jednojęzycznych rówieśników

Porównywanie postępów naszych dzieci z osiągnięciami innych, pod żadnym względem nie jest pomocne ani potrzebne. Każde dziecko jest inne, rozwija się i uczy w swoim tempie. Plagą ostatnich lat stały się właśnie dyskusje młodych, niedoświadczonych mam, które zalewają fora internetowe pytaniami w stylu: „Ile wasze dzieci miały zębów w wieku 10 miesięcy?”, „Kiedy wasze dzieci zaczęły chodzić?”, „Mój dwulatek umie już pięć słów po chińsku, a wasze ile?”. Mamy dwujęzyczków również prześcigają się w tym, które dziecko szybciej zaczyna czytać w obcym języku, ile słów wymawiają z prawidłowym akcentem i które to dziecko piękniej recytuje wierszyk po polsku.

I jest to zrozumiałe, że każdy rodzic jest ogromnie dumny z milowych kroków w rozwoju własnego dziecka, ale gdy taki wyścig szczurów organizujemy sobie kosztem tych najmłodszych, to należy się zastanowić, gdzie popełniamy błąd. Porównywanie dzieci prowadzi często do błędnych diagnoz opartych wynikami wyszukiwarki Google. A te z kolei powodują, że zaczynamy się doszukiwać chorób i opóźnień rozwoju mowy u zdrowych dzieci. Jeśli to porównywanie odbywa się w obecności samych dzieci, może prowadzić ono do obniżenia poczucia własnej wartości dziecka.

Jeśli rzeczywiście zauważasz problem w rozwoju mowy i umiejętnościach komunikacyjnych swojego dziecka, udaj się do specjalisty. Wybierz kogoś, kto ma doświadczenie w kontaktach z osobami dwujęzycznymi.

 

3. Krytykowanie za błędy językowe i ciągłe ich poprawianie

Jest jedna najważniejsza zasada przy nauce dzieci dwujęzycznych. NIGDY NIE KRYTYKUJ ZA UŻYWANIE JĘZYKA. Nawet jeśli to będzie język użyty w złym składzie i ładzie i nie na temat. Krytyka nie powinna nigdy odnosić się do samego użycia języka, którego pragniemy nauczyć. Krytykując możemy:

  • zawstydzić dziecko, które nie będzie chciało powtórzyć danego zdania
  • zniechęcić dziecko do dalszej nauki języka
  • ośmieszyć dziecko, zwłaszcza gdy krytykujemy go publicznie
  • udowodnić skutecznie, że dziecko nie umie jednak danego języka

Jak więc poprawiać błędy i dawać rady językowe, nie odpychając dziecka od poprawek? Jeśli odczuwasz silną potrzebę poprawienia dziecka, najpierw zadaj sobie pytanie, czy twoja korekta jest konieczna. Czasami sam fakt komunikacji jest ważniejszy niż jakość wypowiedzi. Wyobraź sobie, że przychodzi do Ciebie dziecko i z płaczem mówi:

 Mama, tam palić się zabawka na podłoga moja.

Czy w tej konkretnej sytuacji będziemy poprawiać dziecko? Czy raczej będziemy dumni, że proces komunikacji zaistniał tak przytomnie i sprawnie i będziemy gasić pożar? Są bowiem sytuacje, w których nie ma czasu na poprawki, albo okoliczności rozmowy, jej natura, temat nie wymaga ciągłego poprawiania i wybijania z rytmu wypowiedzi.

Jeśli jednak chcesz poprawić wypowiedź dziecka, najlepiej powtórz to, co dziecko powiedziało, w sposób który uważasz za poprawny lub bardziej odpowiedni. Możesz powiedzieć coś w stylu:

Czy naprawdę chciałeś powiedzieć, że u ciebie w pokoju na podłodze palą się zabawki?

 

4. Zapominanie o pozytywnych stronach nauki języka

Nauka umiejętności posługiwania się drugim, trzecim i kolejnym językiem obcym to proces długotrwały i często ogromnie angażujący cały dom wielojęzyczny. Pamiętaj, aby ten czas był dla dziecka zabawą, aby nauka nie kojarzyła się tylko i wyłącznie z nudnymi lekcjami, które stały się w pewnym momencie weekendowym obowiązkiem. Motywuj dziecko do nauki, bądź mu przykładem, a przede wszystkim żyj tak, aby język był częścią życia, a nie tylko chwilowym dodatkiem do niego.  Spraw, aby język stał się dla dziecka czymś pozytywnym, by kojarzył się z fajnymi grami, mądrymi filmami i fascynującymi książkami. I pamiętaj, nigdy, ale to nigdy:

  • nie żartuj z tego jak dziecko mówi
  • nie śmiej się z jego akcentu
  • nie każ dziecku chwalić się przed rodziną wymową trudnych wyrazów
  • nie śmiej się z przekręconych zdań i dziecięcego słowotwórstwa
  • nie oczekuj językowej doskonałości, bo sam nie jesteś doskonały

 

Co zatem możesz zrobić? Chwal i motywuj kiedy się da i ile się da. Wiem, że są ludzie, którzy twierdzą, że nadmierne chwalenie nie jest dobrym pomysłem, ja jednak jestem innego zdania, jeśli chodzi o kwestie językowe. Zatem mów dziecku często, że jesteś z niego dumny, gdy słuchasz jak mówi do babci po polsku. Mów mu, że zaskoczyło cię znajomością danej polskiej piosenki. Pokaż dziecku, dlaczego fajnie jest znać języki obce i co daje taka umiejętność rozumienia się z tyloma różnymi osobami. I nie poddawaj się, nawet jeśli ta dwujęzyczna nauka, nie zawsze będzie tak prosta, jakby się mogło wydawać. A jeśli kiedykolwiek zwątpisz w słuszność decyzji o zbudowaniu domu dwujęzycznego, napisz do mnie. Coś wspólnie wymyślimy!

 

-.-

Jeśli zainteresowała Cię kwestia dwujęzyczności zajrzyj poniżej:

Kilka powodów, dla których dzieci dwujęzyczne, odpowiadają nam w „złym” języku

Code switching- czyli dlaczego mieszamy języki

Każdy rodzic, dziecka dwujęzycznego, wie o tym, że…

OPOL, mL@H, MLP i inne skróty przydatne rodzicom dzieci dwujęzycznych

10 kroków pomagających Twojemu dziecku rozwijać się dwujęzycznie

Jak to jest mieć dwujęzyczne dziecko

 

 

  • Basia Przewłoka

    Nie mam jeszcze dzieci… ale zastanawiam sie nad tym jak to bedzie… obije jestesmy polakami, więc pierwsze lata dziecko bedzie mialo stucznosc wlasciwie tylio z polskim.. a co potem? Jak pojdzie do przedszkola… jak sie dogada z rowiesnikami? Czy w tym przypadku powinnismy my uczyc dziecka angielskiego od malego?! Jakies podpowiedzi? 🙂

    • Anna Wykurz

      Tez sie nad tym zastanawialismy i postanowilismy ze dziecko musi jak nakszybciej isc miedzy inne dzieci. Synek poszedl do nursery w wieku 10 miesiecy. Chodzi 40 godzin w tygodniu. Teraz ma 25 miesiecy i super radzi sobie i po polsku i po angielsku. Pani z przedszkola mowi ze nigdy do niej oraz innych dzieci nie mowi po polsku. Jak bylismy w Polsce 3 tygodnie w okresie swiatecznym to po 2 dniach zupelnie przestal uzywac angielskich slow i bardzo staral sie mowic wszystko po polsku. Do mnie, jak jestesmy sam na sam mowi w obu jezykach bo i ja do niego mowie w obu, lecz do moich rodzicow mowi tylko po polsku. Dzieci sa zdumiewajaco madre i process komunikacji przebiega naturalnie. Jedyne co to nie naciskamy na synka by mowil woecej, lepiej itd. Jak na dwulatka super sobie radzi a i chetnie spiewa. Piosenki i wiersze pomagaja w nauce. Nawet zywkle Aniele Bozy wieczorem sprawia mu duzo radosci kiedy przypomina sobie ostatnie slowa z wersow:-)

    • Paulina Zdanowska

      tez mialam zagwozdke z tego tytulu 😀 moj syn poszedl do nursery jak mial ponad 3 lata 🙂 wczensiej w domu tylko rozmawialismy po pl ale mlody lubi angielskie bajki wiec nauczyl sie z bajek duzo rzeczy 🙂 potem balam sie ze w przedszkolu sobie nie poradzi ,,, zupelnie nie potrzebnie , Pierwszy tydzien dla mnie byla katorga a dla synia , dla synia wrecz przeciwnie , umial sie dogadac , teraz juz tak pedzi z angielskim ze czasem zapomina j. polskiego i musze prosic by np na skype rozmawial do babci po polsku bo babcia nie umie angielskiego 🙂 Dzieciecy mozg chlonie jezyki i nauke jak gabka tylko my rodzice musimy dobrze to poprowadzic 🙂

  • Basia Dowejk

    Ja się kompletnie nie zgadzam moja jest 4 jezyczna bo tak wyszło i wie że we Włoszech po włosku w Polsce po polsku w Anglii zależy gdzie i z kim w Hiszpanii rzadko ale jak już to stara się w tym języku dziękuję i dobranoc

  • raczynska

    Hmmm…jak dla mnie to jest generalizowanie.Osobiście żaden z punktów w tym artykule mnie nie dotyczy i tak naprawdę jak moja córka ma się ochotę bawić w języku angielskim to się bawi w języku angielskim, tak samo jest w przypadku języka Polskiego. Również jeżeli chodzi o porównywanie – nigdy nie miałam takiej manii jeżeli chodzi o mowę czy ogólnie rozwój dziecka, a jeżeli ktoś tak robi to jest poprostu niedorzeczny

  • Kat Collier

    Wszystko przede mna, moj syn ma dopiero roczek. 🙂 Artykul przydatny, dzieki. ❤ czy mozesz polecic jakies ksiazki o rozwijaniu dwujezycznosci u dziecka? Dziekuje. Xx

  • Eliza

    Czy można od dziecka dwojezycznego wymagać poprawności w posługiwaniu się językiem polskim gdzie dziecko jest tu urodzone i tu chodzi do szkoły ang.Moje dzieci rozumieją i odpowiadają w języku. Polskim ale. Mają problem z odmiana przez osoby więc jeślin kiedy rozmawiamy i o edycja skończy wtedy tłumacze jak powinien ten wyraz brzmieć .Mój syn grał on line with gre. gdzie również jest czat więc kiedy napisał po polsku. Jeden z graczy zapytał dlaczego tak dziwnie piszę więc mąż wyjaśnił i teraz starają się jemu pomoc i korektowac go.

  • Ewelina Lorelei Sz

    Moja córka jest wielojęzyczna, a konkretnie używa 3 języków. Nigdy nie miała nakazów i zakazów co do wyboru języka w domu. Zawsze mówiła w takim języku i w jakim było jej wygodnie w danej chwili a ja odpowiadała jej po polsku. Zawsze czytałam i nadal czytam jej książki po polsku, bajki i programy tv ogląda w trzech różnych językach (najczęściej po angielsku i po polsku, szwedzki ma na codzień w szkole). Dzięki nie zmuszaniu jej do nauki języka polskiego osiągnęłam taki rezultat, że sama zaczęła uczyć się czytać i pisać po polsku. Z błędami mniejszymi lub większymi ale daje radę.

  • Uważam, że napisałaś bardzo potrzebny post. Kawa na ławę. O to chodzi, brawo. Oby jak najwiecdj osób to przeczytało…

  • Nie mam i nie znam nikogo, kto posiada dziecko dwujęzyczne, więc trudno mi się w tej kwestii wypowiedzieć.

  • Agnieszka Adamowska

    Fascynujący temat. Mnie wprawdzie nie dotyczy, ale kibicowałam i z zainteresowaniem obserwowałam moich licznych znajomych, którzy mieli i mają takie doświadczenia. I co ciekawe, teraz kiedy dzieci są już dorosłe, rzadko zdarza się aby mieszkając za granicą, mówiły dobrze po polsku. Zastanawiam się z czego to wynika, sokoro najwyraźniej jako małe dzieci (o czym piszesz Ty i wiele osób w komentarzach), przestawiały się bez problemu z języka na język. Pozdrawiam serdecznie

  • Ach, jak cudnie, trafiłam tu do Ciebie z bloga Dagmary i widzę, że będę mogła tu pobuszować w temacie dwujęzyczności. Super! 🙂

    • Poszukaj mnie na FB, wyslalam Ci wiadomosc na prv:)

Close